Dünyanın Ən Maraqlı Oğurluq Hadisələri: Bəziləri Hələ də Sirr olaraq qalır
Oğurluq deyəndə ağla adətən pul, zinət əşyaları və ya qiymətli əşyalar gəlir. Amma tarixdə elə oğurluqlar baş verib ki, onların arxasında qeyri-adi planlar, gözlənilməz səhvlər və illərdir cavabı tapılmayan suallar dayanır.
Bəzilərində oğrular milyonlarla dollar aparıb, bəzilərində isə dünyanın ən məşhur sənət əsərləri yoxa çıxıb. Maraqlısı budur ki, bəzi oğurlanan əşyaların bir hissəsi illər sonra tapılsa da, digərlərinin harada olduğu hələ də məlum deyil.
Budur tarixə düşən ən maraqlı oğurluq hadisələrindən bəziləri.
Mona Lizanın oğurlanması
Dünyanın ən məşhur rəsm əsərlərindən biri olan Leonardo da Vinçinin “Mona Liza”sının oğurlanması 1911-ci ildə baş verdi.
21 avqust 1911-ci ildə Luvrda rəsm əsərinin yerində olmadığı məlum oldu. Hadisə böyük səs-küy yaratdı və “Mona Liza” iki ildən artıq müddət ərzində yoxa çıxdı.
Sonradan əsəri Vincenzo Peruggia adlı şəxs oğurladığı ortaya çıxdı. O, vaxtilə Luvrda şüşə ustası kimi çalışmışdı. Peruggia rəsm əsərini İtaliyaya qaytarmaq məqsədi daşıdığını iddia edirdi.
1913-cü ildə o, əsəri İtaliyada bir sənət tacirinə satmağa çalışarkən tutuldu. Beləliklə, “Mona Liza” Luvra geri qaytarıldı.
Hadisə rəsmin onsuz da böyük olan şöhrətini daha da artırdı. Luvr özü də bu oğurluğu sonradan “əsrin oğurluğu” kimi təqdim edib.
Dünyanın ən böyük sənət oğurluqlarından biri: Gardner muzeyi
1990-cı ildə ABŞ-ın Boston şəhərindəki Isabella Stewart Gardner Muzeyində baş verən hadisə hələ də açılmamış ən məşhur oğurluqlardan biridir.
18 mart gecəsi polis əməkdaşı formasında iki nəfər muzeyə daxil oldu. Onlar təhlükəsizlik əməkdaşlarını zərərsizləşdirdikdən sonra muzeydə təxminən 81 dəqiqə qaldılar.
Nəticədə 13 sənət əsəri oğurlandı. Onların arasında Rembrandt, Vermeer, Degas və Manet kimi məşhur rəssamların əsərləri də vardı.
FBI-nin məlumatına görə, oğurlanan əsərlərin dəyəri həmin vaxt təxminən 500 milyon dollar idi. Bu hadisə ABŞ tarixinin ən böyük əmlak cinayəti kimi qiymətləndirilir.
Ən maraqlı məqam isə budur: illər keçməsinə baxmayaraq, oğurlanan əsərlər hələ də tam şəkildə tapılmayıb. FBI hazırda da onların geri qaytarılması üçün məlumat axtarır.
Böyük qatar oğurluğu
1963-cü ildə Böyük Britaniyada baş verən “Great Train Robbery” tarixə ən məşhur qatar soyğunlarından biri kimi düşüb.
7 avqust gecəsi Qlazqodan Londona gedən poçt qatarı dayandırıldı. 17 nəfərdən ibarət dəstənin iştirak etdiyi hadisə zamanı qatarın ekipajı nəzarətə götürüldü və külli miqdarda pul aparıldı.
Britaniya Milli Arxivinin məlumatına görə, oğurlanan məbləğ təxminən 2,3 milyon funt sterlinq olub. Başqa bir Milli Arxiv materialında isə məbləğ 2,63 milyon funt sterlinqdən çox göstərilir.
Hadisədən sonra cinayətkarlar bir fermada gizlənmişdilər. Onların orada oğurlanmış pulla Monopoly oynadıqları da rəsmi arxiv materiallarında qeyd olunur.
İstintaqın maraqlı tərəflərindən biri isə cinayət yerindəki adi əşyaların sonradan mühüm sübutlara çevrilməsi idi. Məsələn, Monopoly lövhəsi və ketçup şüşəsi üzərindəki izlər istintaqa kömək etmişdi.
British Museum-da minlərlə əşyanın yoxa çıxması
2023-cü ildə Londonun British Museum-u kolleksiyadakı əşyaların bir hissəsinin itkin, oğurlanmış və ya zədələnmiş olduğunu açıqladı.
Muzeyin sonrakı hesabatına əsasən, təxminən 2 min əşyanın itkin, oğurlanmış və ya zədələnmiş olduğu müəyyən edilmişdi. Onların böyük hissəsi əvvəllər ictimaiyyətə nümayiş etdirilməyən, kiçik ölçülü əşyalar idi.
Sonrakı araşdırmalar nəticəsində yüzlərlə əşya geri qaytarıldı. Muzey 2024-cü ilin mayında 626 itkin və oğurlanmış əşyanın artıq kolleksiyaya qaytarıldığını açıqlamışdı.
Bu hadisə göstərdi ki, dünyanın ən böyük muzeylərində belə kiçik və az tanınan əşyaların qorunması ciddi problem yarada bilər.
D.B. Cooper və yoxa çıxan pul
1971-ci ildə ABŞ-da baş verən hadisə klassik oğurluqdan bir qədər fərqlənir, amma tarixdəki ən sirli pul cinayətlərindən biridir.
“D.B. Cooper” adı ilə tanınan şəxs təyyarəni qaçıraraq pul tələb etmiş, daha sonra paraşütlə təyyarədən atlamışdı.
Ən böyük sirr isə bundan sonra başladı.
Onun taleyi dəqiq məlum olmadı. FBI illərlə araşdırma apardı, lakin Cooperin kimliyi və sonrakı taleyi barədə qəti nəticəyə gəlinmədi.
1980-ci ildə bir uşaq Kolumbiya çayı yaxınlığında 5 800 dollar tapdı. Pulun seriya nömrələri Cooperə verilmiş fidyə pullarının nömrələri ilə uyğun gəlirdi.
Bu tapıntı hadisənin sirrini daha da artırdı. FBI işi 2016-cı ildə aktiv araşdırmadan çıxarsa da, hadisə kriminal tarixdə ən böyük müəmmalardan biri olaraq qalır.
Oğurluqdan daha böyük sual
Bu hadisələrin hər biri fərqli olsa da, ortaq bir xüsusiyyət var: oğurluğun özü qədər, ondan sonra baş verənlər də maraq doğurur.
“Mona Liza” iki ildən sonra tapıldı. Gardner muzeyindən oğurlanan əsərlər isə onilliklərdir axtarılır. British Museum-da itkin əşyaların bir hissəsi artıq geri qaytarılıb. D.B. Cooper hadisəsində isə əsas sual hələ də cavabsızdır.
Oğurluq tarixinin ən maraqlı tərəfi də məhz budur. Bəzən cinayət bir neçə dəqiqə və ya saat ərzində başa çatır, amma onun sirri onilliklərlə davam edir.
Bəzi əşyalar geri qayıdır, bəziləri isə yalnız boş çərçivə, arxiv sənədi və cavabsız suallar qoyur.
Tarix göstərir ki, oğurlanan əşyanın qiyməti həmişə onun pul dəyəri ilə ölçülmür. Bəzən bir rəsm, qədim artefakt və ya adi görünən kiçik əşya illər sonra bütöv bir tarixi sirrin mərkəzinə çevrilə bilər.